Samih Rıfat 28.04.1875 – 04.12.1932
01 Ocak 1970
Samih Rıfat, 28 Nisan 1875 tarihinde İstanbul’da doğmuştur. Tam adı Mustafa Samih Rifat’tır. Babası 1848 yılı sonrası Osmanlı İmparatorluğu‘na sığınmış olan Macar Ali Rıfat Bey Türk edebiyat tarihindeki ilk operalardan biri olan “Bülbül“ün bestecisidir. Koca Mustafa Paşa Rüştiyesini bitirdikten sonra özel öğrenim görerek Farsça, Arapça, Fransızca öğrendi.
Samih Rıfat, 1892 yılında Kantar İdaresine memur olarak girdi. İstanbul Şehremaneti Zabıt Katipliği, 1898 yılında Dahiliye Vekaleti Mektubisi Yasama İşleri Kalemi Mümeyyizliği, Mercan İdadisi Edebiyat Öğretmenliği, İttifak adıyla bir gazete çıkardı. Biga ve Karesi Mutasarrıflığı, 1912 yılında Konya Valisi, 1913 -1914 yılında Trabzon Valisi görevlerini yerine getirdi.
Talat Paşa‘nın nazırlığı sırasında Dahiliye müsteşarlığına getirildi. Millî Mücadele sırasında Ankara‘ya geçti. Maarif Vekâleti müsteşarlığına getirildi. Tercüme Başkanlığı, Tarih Cemiyeti Üyeliği yaptı. Biga ve Çanakkale milletvekili olarak Meclise girdi (1923-1931). II. Dönem Biga, III. ve IV. Dönem Çanakkale Milletvekilliği, III. ve IV. Dönem Kütüphane Encümeni Reisliği yapmıştır. Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumu’nun kurulmasında büyük hizmetleri oldu.
Birçok değerli eseri Türkçeye çevirmiş, saygın bir dilbilimci olan Samih Rıfat, şiirler kaleme alıyor, aynı zamanda musiki ile de ilgileniyordu. Cumhuriyet devrinin en değerli şairlerinden biri olan ve kendisine özgü lirik, felsefi kuvvetli şiirleri olan Samih Rıfat’ın yurtta milliyet şuurunun uyanmasında, gelişmesinde önemli payı vardır. Türkçe’nin öze ve benliğe yönelmesi konusunda, Atatürk‘ün açtığı çalışmaları, derin bilgisi ve inancı ile, ölümüne kadar, gittikçe artan bir hızla yürütenlerden biri olmuştur.
Şiir ve yazıları Resimli Gazete, Hazine-i Fünûn, Maarif, Mekteb, İkdam, Sabah dergi ve gazetelerinde çıktı.
Hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır. Servet-i Fünûncuların dil ve edebiyat anlayışına karşı idi. Millî Edebiyat akımı içinde yer alır.
Yazdığı Akdeniz Marşı Kurtuluş Savaşı’nın özden destanlarından biridir.
Samih Rıfat, Türk Dil Kurumu’nun ilk başkanıdır. Mehmet Akif Ersoy ile birlikte “Divanu Lügati’t Türk”‘ü Türkçeye çevirmiştir.
Samih Rıfat 1932 yılında öldükten sonra 4 Kasım 1934 tarihinde kabul edilen soyadı kanunu ile eşi “Yalnızgil” soyadını almıştır.
Samih Rıfat, Evli idi. Şair, oyun yazarı ve romancı Oktay Rıfat‘ın babasıdır. Kızı ise eski Adalet Bakanlarından Hasan Safyettin Menemencioğlu ile evlendi.
Samih Rıfat, 4 Aralık 1932 tarihinde Ankara‘da 57 yaşında ölmüştür. Kabri Cebeci Mezarlığındadır.
