ABD’DE TÜRK-AMERİKAN LOZAN ANTLAŞMASI’NIN (6 AĞUSTOS 1923) ONAY TARTIŞMALARI VE ONAY TARAFTARLARININ YAYINLAMIŞ OLDUĞU KİTAPÇIK
İsmail KÖSE 01 Ocak 1970
Türk-ABD Lozan Antlaşması, Türk-Bağlaşık Lozan Barış Antlaşması’ndan 13 gün sonra, 6 Ağustos 1923 tarihinde imzalandı. Bu Antlaşma ile 20 Nisan 1917 tarihinde kesilmiş olan TürkABD diplomatik ilişkilerinin yeniden başlatılması amaçlanmıştı. Oysa Lozan Antlaşması imzalandığında ABD’de Türk karşıtı bir algı vardı. Böyle bir algının oluşmasında, misyonerlerin Savaş öncesi yıllarda halktan bağış toplayabilmek için yapmış oldukları kara propagandanın payı büyüktü. Belirtilen nedenle Lozan Antlaşması’nın onayına karşı ABD’de etkili bir muhalefet oluştu. Olumsuz algıya rağmen, Antlaşma’nın onaylanması taraftarları dağınık bir şekilde onay için çalıştı. Onay karşıtı ve taraftarı cephelerin üç buçuk yıl süren mücadelesinin son yılında onay taraftarları yapmış oldukları çalışmaları bir Kitapçık’ta toplayarak Senato üzerinde etkin olmaya çalıştılar. Fakat buna rağmen, Antlaşma Senato’da reddedildi (18 Ocak 1927 tarihindeki gizli oturumda yapılan oylamada Lozan Antlaşması, 50’ye karşı 34 oyla reddedildi)ve Türk Amerikan ilişkileri bir süre daha de facto zeminde yürümek zorunda kaldı.
