Muharrem GÜNAY (SIDDIKOĞLU)
Giriş: Başta Hoca Ahmet Yesevi, Hacı Bektaşi Veli gibi mutasavvıflarımız Türk İslam ahlakını: “Ele, bele, dile sahip olmak” olarak açıklamıştır. Ele, bele, dile sahip olmak aynı zamanda ile (devlete, bele (töreye), dile (Türkçemize) sahip çıkmaktır.
Yaratılmışların en şereflisi ve mükerremi olarak yaratılan insanın bu şerefi ve üstünlüğü etle kemikten ibaret olan cismiyle değil; ruhu, ruhen yükselmesi edep ve ahlakta kemale ermesiyledir. Çünkü insan cismiyle değil, ruhuyla insandır.
Kâinatın efendisi Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed hadisi şeriflerinde:
“El islâmü hüsnul hulg/İslam güzel ahlaktır”, “Ben yüksek ahlakı tamamlamak için gönderildim” “Edep ve ahlakta en yüksek olanınız; imanda en kâmil bulunanınızdır” buyurmuşlardır.
Yüce dinimiz İslam’ın farz kıldığı bütün ibadetlerin temelinde insanı güzel ahlak sahibi yapmak yatar. Yüce Allah namazın hikmetini açıklarken Kur’an’da şöyle buyurur:
“(Ey Muhammed!) kitaptan sana vahyolunanı oku, namazı dosdoğru kıl, çünkü namaz, insanı hayâsızlıktan ve kötülükten alı kor. Allah’ı anmak (olan namaz) elbette en büyük ibadettir.” (Ankebut/45)
Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki
“Nice oruç tutanlar vardır ki onların oruçtan nasipleri sadece aç (ve susuz) kalmalarıdır. Nice geceleri namaz kılanlar vardır ki onların namazdan nasipleri uykusuz kalmaktır.” (İbni Mace; 21, I,539)
“Kılmakta olduğu namazlar yaptığı kötülüklerini bile bıraktıramıyorsa, o kimse devamlı Allah’dan uzaklaşır.” (Taberani. İmam Suyuti, Camiu’s-Sağir, Aydın Yayınevi: 1/744) Bu bakımdan namaz kılan kimse ahlakını güzelleştirmek için gayret etmelidir.
Peygamber Efendimiz,” Benim katımda en sevimliniz ve kıyamet gününde meclisime en yakın olanınızı size haber vereyim mi? Bunu iki veya üç defa tekrar buyurdular.” Ashab: “Evet, yâ Resûlallâh” dediler. Resûl-i Ekrem:
"Ahlâkça en güzel olanınızdır" buyurdu. (Ahmed ve lbn-i Hibbân)
Hazret-i Ebû Hüreyre radiya´llâhu anhden: Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem´e: İnsanların, cennete girmelerine en çok vesile olan şeylerden sorulunca, Resûl-i Ekrem:
“Allah´dan korkmak ve güzel ahlâktır, buyurmuştur. Ve insanların cehenneme girmelerine en çok sebep olan şeyler sorulunca da, Resûl-i Ekrem: Ağız ve tenasül uzvudur, buyurmuştur.” {Tirmizi)
Hazret-i Âîşe radiyallâhu anhâ´dan: Resûl-i Ekrem salla´llâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Hiçbir (günah) yoktur ki tövbesi kabul olmasın. Ancak kötü ahlâk sahibi hariç; zira o, bir günahtan tövbe eder, döner ondan daha kötüsünü işler. (Taberânî)
Peygamber Efendimizin ifadesiyle, güzel ahlak sahibi olmak kurtuluşumuz vessilessidir. Hazret-i Ebû Zerr radiyallâhu anhden: Sevgili Peygamberimiz:
“Can ve gönülden iman eden, kalbini her türlü fenalıktan temizleyen, dili doğruyu söyleyen, gönlünü hoş tutup hâline razı olan, ahlâkını düzelten (güzel) sözleri dinleyip ibret nazarı ile bakan kurtulmuştur buyurmuştur.” (Ahmed ve Beykakî)
Başta Hoca Ahmet Yesevi, Hacı Bektaşi Veli gibi mutasavvıflarımız Türk İslam ahlakını: “Ele, bele, dile sahip olmak” olarak açıklamıştır. Ele, bele, dile sahip olmak aynı zamanda ile (devlete, bele (töreye), dile (Türkçemize) sahip çıkmaktır.
Yazarın tüm yazılarını okumak için tıklayınız.
