Halide Edip (Adıvar) siyonist mi?
08 Ocak 2008
Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Adıvar hakkında ilginç iddia...
Suavi Kemal Yazgıç Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Halide Edip Adıvar hakkında çok ilginç bir iddiayı ortaya attı. Suavi Kemal Yazgıç "Halide Edip Adıvar Siyonist miydi?" diye soruyor.
Yazgıç'ın bu soruyu sormasının sebebi başka bir yazarın, Münevver Ayaşlı'dan aktardığı anılar olmuş. O anılara göre Halide Edip Adıvar Suriye'de kızlara Türk kültürünü telkin etmek için Doğu'ya gönderilir. Beyrut civarında Fransızların harp dolayısıyla terk ettikleri bir okul Halide Hanım'ın emrine tahsis edilir. Münevver Ayaşlı da o okula öğrenci olarak alınır. Okulda bir oyun oynanır.
Gerisini Münevver Hanım şöyle anlatıyor:
"Mevzuu tamamıyla Tevrat'tan alınma bir opera bestelendi. (Librettosunu da Halide Edip Hanım yazmıştı.) Öğrenciler "Kenan Çobanları" adlı oyunu sahneye koyar ve valiler, kumandanlar ve polis müdürlerinin alkışları arasında ilk kez oynanır.
Münevver Hanım, "Kenan Çobanları"nı şöyle yorumlar: "Bu Kenan Çobanları operası benim içimi çok burkmuştu ve acı acı düşündürmüştü. Zira bu temsil memleketin mukadderatını elinde tutanların önünde fütursuzca ve küstahça oynanıyordu.
İSRAİL'İN MÜJDECİSİ
Bu temsil İsrail'in bir habercisi, bir müjdecisi idi... Allah hiçbir milleti, kaba saba, kültürsüz, idraksiz, cahil idarecilerin eline koymasın, zira izmihlâl muhakkak...
Avanak avanak hepsi bu operayı seyrettiler, hiçbirinin aklından bir şüphe bile geçmedi. Halide Edip Hanım'a nezaketle olsun şöyle bir sual sormadılar: "Hanımefendi, niçin başka bir mevzuu değil de Tevrat'tan alınma bir mevzuu seçtiniz. Siz yüklenmiş olduğunuz bir vazifenin tam aksi istikamette bir yol, bir gidiş tuttunuz ve İsrail propagandası yapıyorsunuz."
O gün Münevver Ayaşlı'nın sorusunu telaffuz etmeyi hiç kimse akıl edemez. Ancak yıllar sonra Atatürk'ün ölümüyle yurda dönen Halide-Adnan Adıvar çifti hakkında Refet Paşa'nın tespiti ilginçtir.
Adnan Adıvar'ın dinler hakkında yaptığı çalışmaları inceleyen Refet Paşa: "Biz Halide Hanım'ı Müslüman etti zannediyorduk, meğer Halide Hanım Adnan Bey'i Yahudi etmiş."
