TSK'nın ABD'den beklediği nedir?
Fikret BİLA 03 Ekim 2007
Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İlker Başbuğ'un Kara Karp Okulu'nda yaptığı konuşma, ABD'ye yaptığı göndermeler açısından da düşündürücüydü.
Org. Başbuğ'un ABD'ye yönelik sözleri, belki de bugüne kadar bu kadar üst düzeyde ifade edilmiş sert sayılabilecek nitelikteydi.
Başbuğ, ABD'nin PKK'ya karşı hiçbir yaptırımda bulunmadığına dikkat çekmekle kalmadı, Türkiye'nin Irak'taki gelişmeleri, "engelleme ve maliyetini artırma" gücü ve yeteneğini de anımsattı.
Bu sözlerde kuşkusuz bir rahatsızlık yatıyor. Bu rahatsızlığın nedeni, Irak konusunda, Türkiye ile ABD'nin bakış açılarındaki farklılık. Org. Başbuğ, bu bakışın örtüşmesi gerektiğine işaret ediyor.
TSK'nın beklediği örtüşme iki önemli konuyu kapsıyor:
1- Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması konusunda samimiyet,
2- Terörle mücadelede ABD'nin Türkiye ile aynı safta olduğunu gösterecek girişimler.
Bunları biraz daha açalım...
TSK'nın tehdit algısı
Türkiye'nin, Irak'ın toprak bütünlüğü üzerinde özenle durması, TSK'nın tehdit algısıyla yakından ilgili. Stratejik bağlamda TSK açısından birinci sıradaki tehdit algısı Irak'ın toprak bütünlüğünü yitirmesi ve Kuzey'de bağımsız bir Kürt devleti kurulmasıdır. TSK, böyle bir gelişmeyi Türkiye'nin bekası sorunu olarak görüyor ve bu algıya göre tepki verileceğinin bilinmesini istiyor.
Kuzey Irak kaynaklı tehdit algısında ikinci sırayı Kerkük, üçüncü sırayı ise PKK alıyor. Türkiye'nin ve TSK'nın tehdit sıralaması böyle.
Bu açıdan bakıldığında, TSK'nın ABD'den beklentisinin başında, Irak'ın toprak bütünlüğü konusunda en az Türkiye kadar hassas olması geliyor. TSK; ABD'nin Irak'ın bütünlüğüne böyle yaklaşmasını istiyor. Irak'ın toprak bütünlüğü, Ankara için Türkiye'nin toprak bütünlüğünü de ilgilendireceği için çok önemli.
TSK, ABD'nin Kuzey Irak'ta bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını Türkiye'nin "beka" sorunu olarak göreceğini anlamasını bekliyor.
PKK ile mücadele
İkinci konu ise PKK ile mücadele...
Org. Başbuğ, bu konuda ABD'yi sert biçimde eleştirdi.
Peki TSK, ABD'den ne bekliyor olabilir?
TSK'nın dördü çok büyük çapta olmak üzere yaptığı sınır ötesi harekâtlara rağmen PKK varlığı sıfırlanmış değil. PKK'nın sadece silahlı mücadeleyle sıfırlanmayacağını TSK da biliyor. Bu terör örgütlerinin, asimetrik savaşın doğasında var.
Peki ABD ne yapacak da TSK'nın alamadığı sonucu alacak? Kandil'e operasyon mu düzenleyecek? PKK'nın liderlerini yakalayıp Türkiye'ye mi verecek?
Elbette, TSK da ABD'nin yapacağı bir askeri operasyonla PKK'nın sıfırlanmayacağını biliyor.
Ancak, TSK'nın ve Ankara'nın beklentisi, ABD'nin PKK'ya karşı bir "duruş" sergilemesi olabilir. Örneğin, PKK liderlerinin yakalanıp Türkiye'ye verilmesi bu "duruş"u göstermek için kayda değer bir girişim sayılabilir.
Bunun iki önemli etkisi olacaktır:
1- Türk kamuoyunda ABD'ye duyulan güvensizliği onarmak,
2- PKK'nın "ABD desteği" umudunu kırmak.
Bazı olayların niteliği niceliğinden daha önemlidir.
TSK'nın ABD'den beklediği de niteliği yüksek bu tür girişimler olabilir.
Yoksa, Irak ve PKK konusunda, Türkiye ile ABD arasındaki makasın giderek açılmasından TSK da mutlu değildir.
