Demirbaş Şarl -Carl XII
1697 – 1718 01 Ocak 1970
(1682-1718) İsveç hükümdarlarının en ünlüsüdür. 1697’den 1718’e kadar hüküm sürmüştür. Bizde «Demirbaş Şarl» diye tanınmıştır. İsveç’i Avrupa büyük devletlerinin en önemlilerinden biri mevkiine yükseltti, Rusya’nın geleceğini tamamen körletmiş göründüğü anda talihi tersine döndü. Aleyhinde birleşen Danimarka, Lehistan ve Saksonya’yı yendikten sonra Rusya’ya yönelmiş, Çar Büyük Petro’yu birkaç kere pek kötü şekilde bozguna uğratmıştı. 1707’de Moskova’ya girmek üzereyken ordusu açlık ve hastalıktan kırıldı, 1709’da Ukrayna’nın ortasında Poltava’ya, yani Rusya’nın dışına kadar Çar’ı kovalayıp burada bastırdıysa da, küçük ve hasta ordusu defalarca üstün sayıdaki Rus ordusu tarafından dağıtıldı. Bunun üzerine XII. Carl, Türkiye’ye siyasi mülteci sıfatıyla sığındı, 5 yıl misafir kaldı.
XII. Carl’ın Çar’a yenilmesi Osmanlı İmparatorluğunu Rusya’ya karşı ilk gerçek endişeye sürüklemiştir. Çünkü o zamana kadar Rusya’nın Türkiye veya İsveç gibi büyük askeri devletlerle başa çıkabileceği pek umulmuyordu. Halbuki Rusya, Petro’nun ıslahatiyle, kuvvetlenmişti. III. Ahmet’in (saltanatı: 1703 – 1730) sulhçu siyasetine rağmen, Bâbıâli’de Rusya’nın derhal ezilmesine taraftar bir zümre türedi. Bu zümre mülteci İsveç kralı tarafından daimi şekilde körükleniyordu.
XII. Carl’ın Türkiye’de 5 yıl kalışı, Avrupa’da devletlerarası siyasette bitmek tükenmek bilmez olaylara, tartışmalara yol açtı. Kral’a ve pek kalabalık maiyetine adeta ayrı bir bütçe ayıracak derecede ikram eden Osmanlı hükümeti de artık bu meseleden bıkmıştı; bir an önce Kral’ı memleketine yollamak istiyordu.
Sonunda Demirbaş Şarl, Macaristan yolu ile İsveç’e gitti, derhal eski savaş siyasetine döndü. 1718 aralığında bir kale kuşatmasında öldü. 36 yaşındaydı.
