Türk Mukavemet Teşkilatı
01.08.1958 01 Ocak 1970
Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT), Kıbrıs’ın Rum halkının çoğunluğundan destek alan EOKA terör örgütüne karşı, Türklerin kendilerini ve Kıbrıs üzerindeki topraklarını savunmak için düşünce olarak 23 Kasım 1957, fiili olarak ise 31 Temmuz / 1 Ağustos 1958 yılında faaliyete geçmiştir. Bu tarih her yıl dönümü olarak kutlanmaktadır.
EOKA Türk köylerine saldırdı; yakıp yıktı. 11 Ocak 1956’da Bafa’da Türk asıllı polis memuru Ali Rıza’yı şehit ederek ilk suikast girişimini gerçekleştirdi. Türk Büyükelçiliği’ne bomba attı. Sistematik şekilde şiddetini yoğunlaştırdı. 1957’nin yaz aylarında Türk köylerini tek tek basıp 74 Kıbrıs Türkü’nü katletti.
Olayların yoğunlaşması üzerine, Kıbrıs Türk Toplumu Lideri Dr. Fazıl Küçük ve Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu Başkanı Rauf Denktaş Ankara’ya gidip dönemin yöneticileriyle görüştü. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu’ya konunun önemi anlatıldı; acil yardım verilmesi istendi. Türkiye, Kıbrıs’taki soydaşlarına destek vermezse, adadaki Türk nüfus saldırılara karşı dayanamayabilirdi. Fatin Rüştü Zorlu hemen konunun üzerine gidip, planlama yapılmasını istedi. Kıbrıs Türkleri’nin örgütlenmesi, elemanların Türkiye’de eğitilmesi ve adaya gizli yollardan silah sevkiyatı yapılmasını önerdi. Örgütün adı TMT (Türk Mukavemet Teşkilatı) olacaktı.
Solda Rauf DENKTAŞ, sağda Fazıl KÜÇÜK.
Kıbrıs’taki soydaşlarımız, kendi aralarında küçük direniş örgütleri oluşturmuştu. Volkan, en bilinenlerindendi. Mitingler ve toplu gösteriler yapıyordu. Ama Volkan’ı kimlerin yönettiği pek bilinmiyordu. Rauf Denktaş, VOLKAN’ı İngilizlerin kurdurmuş olmasından kuşkulanıyordu. Küçük, etkisiz, dağınık ve koordine edilemeyen grupların, EOKA karşısında başarılı kazanması zordu. Mukavemet askeri bir organizasyona/yapıya dayanmalıydı. Öyle yapıldı.
Teşkilatın kuruluşunda, KKTC’nin geleceğine de etki etmiş üç önemli isim rol almıştır.
Bu isimler sırası ile dönemin Kıbrıs Türk Kurumları Başkanlığını yürüten bir savcı olan Rauf DENKTAŞ, bir doktor olan Burhan NALBANTOĞLU, Türkiye’nin Lefkoşa Konsolosluğu’da çalışan bir devlet görevlisi olan Kemal Tanrısevdi’dir.
