Yaş Antlaşması
09.01.1792 01 Ocak 1970
1787-1791 Rus-Türk savaşı, Kırım topraklarını geri almak, Transkafkasya’da Rusya’nın etkisini azatlamak amacıyla başlamıştı. Osmanlı Hükümeti, Kırım ve Gürcistan ile ilgili bazı isteklerinin olduğu ültimatomu Rusya’ya yolladı. Bu ültimatom reddedildi ve Osmanlı, Rusya’ya savaş ilan etti.
Osmanlı devleti Rusya’nın elinde olan Kırım’ı geri almayı hedeflemiştir. Türklere karşı düşmanlığını devam ettiren Rus çariçesi 2. Katerine yeni saldırı planlarını hazırlıyordu. Osmanlı Devleti, İngiltere kışkırtması ile 1787 yılında Rusya’ya savaş açmıştır. Sefere çıkılacak sıralarda Avusturya, Rusya ile birlik olarak savaşa katılmıştır. Osmanlı kuvvetleri ikiye ayrılmak zorunda kalmıştır. Daha sonra Osmanlı arka arkaya yenilgi almıştır. Osmanlı devleti bu olanlar karşısında çok zor durumda kalmıştır. Ekim 1787’de Karadenizde ise Rus donanması, Türk filosunu yenmiştir.
İsveç, Rusya ya karşı savaşa girdi ancak buda işe yaramadı; fakat Fransa da ihtilal çıkması üzerine Avusturya, Osmanlı devleti ile Ziştovi Antlaşması yaparak kendini savaşın dışına bıraktı. Rusların ilerleyişi ve ordusundaki modern silahların etkisini üstün şekilde göstermesi Osmanlı’yı barış istemeye zorladı. Bu olaydan 6 ay sonra Osmanlı ve Rusya “ Yaş Antlaşması” imzaladı.
Antlaşmanın yapılmasında Prusya ve İngiltere’nin karışmasının dışında bir de İspanya ve Sicilya krallıklarının da rolü oldukça fazla olmuştur. Yaş Antlaşması’nın başka bir farklı özelliği ise iki tarafın delegelerine, Osmanlı ve Rus hükümetleri tarafından çok değerli karşılıklı hediyeler verilmiş olmasıdır.
