Kurnazı bol ülkede kriz daima kapıdadır
Şeref Oğuz 01 Ocak 1970
Türkiye ekonomisi bu yıl ilk çeyrekte %7,4, ikincide %22 ve üçüncüsünde %7,4 büyüdü. Salgının hüküm sürdüğü, ekonomilerin kendine gelmeye çalıştığı ortamda ihracat rekorları kırıldı, 11 ayda 203 milyar $’lık mal satmayı başardık.
Ekonomideki gösterişli büyüme rakamları, bu büyümenin sağlığını da gündeme taşıdı. Aynı dönemde TÜFE’nin %21,31’e çıkması, ÜFE’nin %54,62’ye yükselmesi, işsizliğin %11,12 olması, düşündürdü. Nitekim halkın büyümeyi hissetmemesi, en büyük soru işaretini oluşturdu.
GERÇEKLERDEN UZAKLAŞMAK
Yetmezmiş gibi Merkez Bankası Başkanı, TÜİK Başkanı ve Ekonomi Bakanı yanı sıra diğer üst yönetim pozisyonlarının değişmesi, ekonominin dümenindeki bu karmaşayı da belirgin kıldı. En önemlisi Türk Lirasının dolar karşısında tarihin en düşük seviyesine inmesi ve yüksek enflasyonun acı gerçeği…
Üst üste o kadar önemli konularda değişimler yaşanıyor ki eklenen bir yenisi artık sadece fiyat oynaklıkları ile takip ediliyor. Bu da gerçeklerden uzaklaşılmasına ve sanal bir fiyat dalgalanmasının içerisine girilmesine neden oluyor. Adeta fiyat dalgalanmalarının uyuşturduğu bir dünyadayız.
İKİ SORU İKİ CEVAP
En büyük sorun nedir?
Enflasyonla yaşayıp, güne “kur bugün kaç oldu” kâbusu ile uyanmak…
Sorunlar neden büyüyor?
Ekonomilerin genel döngüleri vardır. Bu döngülerde ana makro değişkenleri öncelemediğinizde, süreç sizi sarmala sürükler. Biz de enflasyonu bir kenara bıraktık. Fiyat istikrarını unuttuk. Kurumları itibarsızlaştırdık. Dolar iner de çıkar da dedik… Türkiye’yi aynı sarmalın içerisinde bulduk.
NOT
TÜRKİYENİN GÜNDEMİNİ DOLAR BELİRLİYOR
Sabah uyanır uyanmaz ilk bakılan; dolar kurunun bulunduğu seviye... Nedeni ise aşırı oynak seyri… Bir günde %5’ten %20’lere varan oynaklıklar söz konusu. Bir ülkenin kurlarında bu kadar yüksek oynaklıklar varsa arkasında sorgulananlar güven, ahlak, temel değerlerdir.
Kur bir göstergedir. Aşırı hareketliliğin göstergesi paniktir. Kaçıştır, fırsatçılığın kol gezmesidir. Stokçuluktur. Belirsizliktir. Manipülasyonlara fırsattır. Piyasa kendi fiyatlarını belirlemeye başlar. Siz sisteme para çekmeye çalışırken para yastık altında uyur.
Aslında tüm olup bitenleri, iktisat penceresinden anlamak yerine ahlak diliyle de okumaya çalışsak, neler göreceğiz neler… Bireylerinin bencilleşmesi toplumları çürütür, kurnazı bol olan ülkenin krizi de bol olur.
