Mudanya Konferansı Ve Ateşkes Antlaşması (3-11 Ekim 1922)
01 Ocak 1970
Görüşmelerin Başlaması
•Yunanlıların, Batı Anadolu’dan çıkarılmasından sonra, Türk ordusunun Çanakkale ve Kocaeli yönünde ilerlemeye başlaması, İngiltere’yi büyük bir telaşa sürükledi.
•Tarafsız bölge olarak nitelendirdiği İstanbul ve Boğazlar çevresini korumak için harekete geçen İngiltere, Fransa ve İtalya’yı Türklere karşı yeniden savaşa
çağırdı. Ancak, olumlu cevap alamadı. Sömürgelerinden ve kamuoyundan da yeterli desteği göremeyince, ateşkes teklifinde bulundu.
•28 Eylül’de askeri harekat durduruldu. Mudanya’da yapılan ateşkes görüşmelerine İngiltere adına General Harrington, Fransa adına General Charpy, İtalya adına General Monbelli ve TBMM Hükümeti adına İsmet Paşa (İnönü) başkanlığındaki heyetler katıldı.
•Yunanistan temsilcileri görüşmelere doğrudan katılmadılar. General Mazarakis başkanlığındaki Yunan heyeti, Mudanya açıklarında bir İngiliz gemisinde bekledi. Yunanlıların, Kurtuluş Savaşında Türklerle savaşmalarıa rağmen, Mudanya Görüşmelerine doğrudan katılmamaları, onların İngiltere’nin bir maşası olduğunun kanıtıdır.
•Trakya’nın derhal boşaltılıp Türklere teslimi konusunda çıkan anlaşmazlık, görüşmelerin bir ara tıkanmasına neden oldu.
•Fakat Mustafa Kemal’in 6 Ekim’de orduya, İstanbul üzerine yürüme emrini vermesi üzerine yeniden başlayan görüşmeler, 11 Ekim’de ateşkesin imzalanmasıyla son buldu.
Ateşkesin Maddeleri:
-Türk ve Yunan kuvvetleri arasında çarpışmalar sona erecekti.
-Doğu Trakya’daki, Yunan kuvvetleri 15 gün içinde Meriç Irmağı’nın batısına çekilecek, bölge önce İtilaf Devletleri’nin denetimine verilecek, bir ay içinde de Türklere teslim edilecekti. itilaf Devletleri'nin araya girmesiyle, teslim sırasında Türklerle - Yunanlılar arasında çıkması muhtemel çatışmalar önlenmek istenmiştir. Doğu Trakya (Edime, KIrklareli, Tekirdağ) savaşsız teslim alınmıştır.
-İstanbul ve çevresi, TBMM Hükümeti’nin yönetimine bırakılacaktı (Barış antlaşması imzalanıncaya kadar İtilaf Devletleri kuvvetleri İstanbul’da kalabilecekti.). İstanbul ve çevresinin (Boğazların) idaresinin TBMM Hükümeti'ne bırakılacak olması, Osmanlı Devleti'nin, artık itilaf Devletleri'nce de yok sayıldığının yani hukuken sona erdiğinin bir kanıtıdır. Barış antlaşması imzalanıncaya kadar Türk kuvvetleri, Gelibolu ve Çanakkale dahil Boğazların doğu ve batı kısmından en az 15 km uzak duracaktır. Trakya’nın güvenliğini sağlamak üzere Türkler, kesin barışa kadar bölgede en fazla 8000 jandarma bulundurabilecekti. Asker sayısının jandarmayla ve belli sayıda sınırlı tutulması, Yunanlılara Trakya üzerinden yönelebileceği varsa-yılan bir Türk tehdidini önlemek içindir. Ateşkes anlaşması, 14-15 Ekim gecesinden itibaren yürürlüğe girecekti.
Ateşkesin Önemi:
-Mudanya Ateşkes Anlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı’nın başarıyla sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik zaferdir.
-TBMM Hükümeti, uluslararası platformda bir defa daha tanınmış, Sevr’in hayal olduğu kabul edilmiştir.
-İngiltere Başbakanı Lloyd George büyük bir güven kaybına uğrayıp iktidardan düşmüştür.
-Lozan Barış Antlaşması için uygun ortam hazırlanmıştır. Anadolu’dan bir türlü vazgeçemeyen İngilizler, Fransa, İtalya ve Rusya’nın tutumları nedeniyle Mudanya Ateşkesi’ni imzalamak zorunda kalmıştır.
