Nizamülmülk'ün Sufilere Muhabbeti
01 Ocak 1970
Nizamülmülk Hasan b Ali (ö485/1092), Büyük Selçuklu Devleti sultanlarından Alparslan'ın ve oğlu Melikşah'ın vezirliğini yapmış büyük bir devlet adamıdır Meşhur Nizamiye Medreseleri'nin de kurucusudur Vezirliği tam yirmidokuz yıl sürdü
Nizamülmülk namazları vaktinde kılmaya çok dikkat ederdi Ezan okunduktan sonra hiçbir şey onu namaz kılmaktan alıkoyamazdı Pazartesi ve perşembe oruçlarını da devamlı tutardı Vakıfları ve bolca hayır-hasenatı vardı
Sufilere büyük saygı gösterirdi Bunu kınayanlara da şöyle demişti:
- Bir ara hükümdarlardan birine hizmet ederken, adamın biri gelip bana şöyle dedi:
"Yarın kendisini köpeklerin yiyeceği birine daha ne kadar hizmet edeceksin? Sana faydalı olacak kimselere hizmet et; köpeklerin yiyeceği kimseye değil!"
Adamın söylediklerini anlamamıştım Ancak kendisine hizmet ettiğim hükümdar, o akşam içki içmiş ve sarhoş olmuştu O haliyle gece vakti dışarı çıktı Bahçede yabancılara saldıran köpekleri cardı Kokusunu farklı bulmuş olacaklar ki, o gece onu da parçaladılar Sabah olup manzarayı görünce, adamın o sözü aklıma geldi ve irkildim İşte, beni uyaran bu şeyh gibisini arıyorum"
Nizamülmülk'ün son günlerinde bir meseleden dolayı Sultan Melikşah'la arası açılmıştı Melikşah da bu kıymetli vezirini harcamak için teşebbüse geçmişti Nizamülmülk bu gerginlik üzerine şu sözleri sarfetmişti:
- "Sultanın tacının varlığı bu divite bağlıdır Bu divitin (kalem ve hokkanın) kapağını kapatırsam, onun hükümdarlığı da yok olur!"
Nizamülmülk, Nihavend'de bir Ramazan akşamı Batınî fırkasına mensup bir fedai tarafından hançerlenerek şehit edilmiştir
Vefatından sonra birisi Nizamülmülk'ü rüyada görüyor ve halini soruyor Aldığı cevap şu:
"Başıma demir hançerle gelen bu ölüm olmasaydı (şehit edilmeseydim), bütün yaptıklarımdan sorguya çekilirdim"
(İbnü'l-Esir:El-Kamil fi't-Tarih; İbn-i Kesir: el-Bidaye ve'n-Nihaye)
