Rıza Tevfik Bölükbaşı
01 Ocak 1970
Türk kültür ve edebiyat tarihinde "feylesof" lakabıyla tanınan ve asıl adı Ali Rıza olan Rıza Tevfik Bölükbaşı, babası Hoca Mehmet Tevfik Efendi’nin kaymakamlık yaptığı Edirne vilayetine bağlı, bugün Bulgaristan sınırları içerisindeki Svilengard’da dünyaya geldi. Çerkez asıllı Münire Hanım’dan doğma Bölükbaşı, eğitimine babasının yanında başlasa da, farklı yerlerde eğitim görerek hocasının tavsiyesi üzerine Tıp eğitimi aldı. Siyasi kimliği ve sivri kişiliğiyle karşımıza çıkan Rıza Tevfik, buradaki öğrenimi sırasında birtakım öğrenci olaylarına karışması sebebiyle birkaç defa hapse atıldı. Rıza Tevfik’in bu karmaşık hayatının düzene girmesi arzusunda bulunan akrabaları, kendisine münasip bir eş olarak Darülmuallimat Müdüresi Ayşe Sıdıka Hanım ile evlendirdi. Ayşe Hanım’ın erken vefatı üzerine ise Rıza Tevfik, hayatının geri kalanını geçirmek üzere Nazlı Hanım ile evlendi.
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde üst kademelerde görev alan Rıza Tevfik, aktif siyasi faaliyet yürütmesiyle birlikte Edirne Mebusu olarak Meclis-i Meb’ûsan’a girdi, ancak siyasi hayatı kesintilerle devam etti. Politikadan uzaklaştığı dönemlerde tutkusu olan felsefe alanında dersler verdi. Paris Barış Konferansı’na Osmanlı Devleti adına delege olarak katılan Rıza Tevfik’in en önemli siyasi faaliyeti ise Serv Antlaşmasını imzalayan heyette yer alması oldu. Gerek Serv Antlaşması’nı imzalaması gerek de Milli Mücadele döneminde muhalif tavır takınması, TBMM tarafından 150’likler listesine alınmasına neden oldu. Ancak çıkan af ile birlikte İstanbul’a döndü. Doğu ve Batı dünyasına ait oldukça geniş bir felsefi birikime sahip olan Rıza Tevfik, yeni bir ekol kurmaktan ziyade mevcut felsefi bilgileri yorumlayarak bunlarla modern görüşler arasında dikkate değer benzerlikler üzerinde durdu. Günümüzde şair kimliğiyle öne çıkan Rıza Tevfik, asıl şöhretini hece vezniyle yazdığı şiirleriyle kazandı. Milli Edebiyat fikrini benimseyen Bölükbaşı, elliye yakın makalesiyle görüşlerini desteklemeye çalışsa da devrin Türkçüleri tarafından tenkit edilmekten kurtulamadı.
