Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Kuruldu
01 Ocak 1970
Günümüzdeki adıyla Kızılay.
5 Temmuz 1865 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu Cenevre Sözleşmesi'ni imzalamıştır. İmzalanan sözleşme uyarınca "Mecrûhîn ve Marzâ-yi Askeriyyeye İmdad ve Muâvenet Cemiyeti - Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım ve Destek Cemiyeti" 11 Haziran 1868 tarihinde Dr. Abdullah Bey ve Serdar-ı Ekrem Ömer Paşa öncülüğünde kurulmuştur. Ancak kurulan bu dernek hiçbir çalışmada bulunmamıştır.
1876'da patlak veren Sırbistan ve Karadağ isyanı yaralı ve mültecilere yardım yapılması için bir cemiyetin kurulması ihtiyacını gözler önüne sermiştir. Bu sırada Kızılhaç üyelerinden Moynier Cenevre sözleşmesinin hükümlerinden Türklerin de istifade edebilmesi için, Türkiye'nin bir Salib-i Ahmer Cemiyeti'ne muhtaç olduğunu Dr. Peştemalciyan Efendiye yazarak, uyarmıştır. Böylece 14 Nisan 1877 tarihinde "Hilâl-i Ahmer Cemiyeti" Merkez Komitesi çalışmalara başlamıştır. Sırbistan-Karadağ İsyanından sonra bir dönem "uyuya kalmış" sonra 1897'de Teselya Savaşlarında tekrar çalışmaya başlamıştır.
İkinci Meşrutiyete kadar pek fazla faaliyet göstermeyen cemiyetin ismi 1908'de Weting Paşa, Hariciye vekili Rıfat Paşa'nın eşi, Ali Galip ve Mazhar Beyler tarafından Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti haline dönüştürülmüş, 100 kurucu üyesi 20 Nisan 1911 tarihinde toplanarak ilk toplantısını yapmış ve veliaht Yusuf İzeddin Efendi fahri başkanlığında ilk Merkez Kurulunu seçmiştir. Bu tarihten sonra barış zamanında halka ve savaş zamanında orduya büyük yardımlarda bulunan Hilâl-i Ahmer Cemiyeti, Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşı ile Kurtuluş Savaşı sırasında sayısız yararlılıklarda bulunmuştur.
Hilâl-i Ahmer Cemiyeti, en kapsamlı çalışmalarını I. Dünya Savaşı'nda gerçekleştirmiştir. Cemiyetin amacı savaş ve barış zamanında yardıma ihtiyacı olan insanlara karşılıksız yardımlarda bulunmaktı. Cephelerde yaralı, hasta subay ve askerlere özel hastaneler kurmuştur. Hasta ve yaralıların İstanbul'a sevk edilebilmesi için bütün zorlukları aşarak büyük hastanelere ulaşmasını sağlamıştır. Savaş sırasında başka bölgelere göçmek zorunda kalan "muhacirlere" çamaşır ve battaniye sağlamıştır. Ordu nezdinde "Sıhhiye-i Askeriye"ye büyük ölçüde yardım etmiş ve sağlık heyetleri oluşturmuştur. I. Dünya Savaşı'nda ele geçen esirlere ve yaralılara bütün imkanlarını kullanarak yardımlarda bulunmuştur. Sağlık alanında dispanserlerin oluşturulmasını sağlamıştır. Bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmiştir. Ülkede bulunan İtilaf Devletleri esirlerinin barındığı esir kamplarının teftiş edilmesini sağlamıştır. Yabancı Kızılhaç örgütleriyle işbirliğinde bulunmuştur. Bütün bu işleri bir arada yürüten Hilâl-i Ahmer Cemiyeti kurmuş olduğu hastanelerinde 45.000 hastayı tedavi etmiştir. Bu çalışmaları sırasında 19.045.000 lira sarfetmiştir.
Kaynak : Dr. Besim Ömer Paşa, Hanımefendilere Hilal-i Ahmer'e dair konferans
