Mustafa Âdil Özder
01 Ocak 1970
Halk şiiri tarzında yazdığı şiirlerinde Azmi mahlasını kullandı.
Birinci Dünya Savaşı döneminde ailesiyle birlikte Sungurlu'ya göçtü.
1920 yılında ailesiyle yeniden Yusufeli'ne döndü.
Öğrenimine orada devam etti. Ersis Merkez Numune Mektebi bünyesinde sınavlara katılarak ilkokulu bitirdi.
1928 yılında Erzurum Erkek Muallim Mektebinden mezun oldu.
Yurdun çeşitli yerlerinde öğretmenlik yaptı. Kültür Bakanlığında çalıştı.
İlk yazısı, 1937'de yayımlandı. Bir halkbilim araştırmacısı olarak halkbilimine katkıda bulundu, çok sayıda halk ozanının tanınmasını sağladı, belge niteliği kazanan tarihî incelemelerde bulundu, özellikle Artvin yöresi incelemeleriyle yöreye ait kültürel değerleri gün ışığına çıkardı.
1986'da ihsan Hınçer Folklor ödülünü aldı.
Yaptığı araştırmaların çoğu yayımlanma olanağı bulamaması nedeniyle ya kendi arşivinde ya da Millî Kütüphane ve HAGEM bünyesinde saklanmaktadır.
ESERLERİ:
DERLEME:
· Yusufeli'li Muhibbi / Hayatı ve Deyişleri (1940),
· Çoruh-Şavşat (1945),
· Türk Çoruh'ta Kurtuluş ve Anavatana Kavuşma Anlamı (1948),
· Yakın Yurt Yaşama ve İş Kitabı (1950),
· Doğu illerimizde Âşık Karşılaşmaları (1965),
· Ölümünün 100. Yılında Yusufeli'li Âşık Muhibbi ve Mevlid-i Şerif (1968],
· Yazı ve Resimlerle Çevre İncelemesi - Artvin ili I (Abdullah Aydın ile, 1969),
· Artvin Folkloru (1970),
· Kurtuluşunun 50. Yılı Dolayısıyla Artvin ve Çevresi (1971),
· Şavşatlı Recai ve Eseri Hediyet-ül İhvan (1971).
· Tarihte Çıldır Atabeğleri ve Torunları (1971),
· Artvin İli Bilgileri (1971),
· Ardanuçlu Âşık Efkârı (1976),
· Muhibbi ile Esma Han Hikâyesi (1976),
· İki Halkbilimci: Hâmit Zübeyr Koşay-M. Şakir Ülkütaşır (1978),
· Türk Halkbiliminde Düğün-Evlilik-Akrabalık Terimleri Sözlüğü (1981).
ŞİİR:
· Yusufelili Azmi (yay. haz. Hayrettin Tokdemir, 1997).
MUSTAFA ADİL ÖZDER
ESİRGER
Mecnun olduk bir Leyla'nın özüne Sitemkârdır gelmez derman esirger Derim lütfet içem aşkın zehrini Süründürür katle ferman esirger.
Zulmu hem çok hem de cilve naz onda Gönül tellerini çalar saz onda Gülsen onda bahar onda yaz onda ilâç kendisidir, derman esirger
Bilmez çektiğimiz cevr-ü cefayı Merhametsiz, zulmü yüz bin defayı Böyle gider, esirgerse vefayı AZMİ de elbet ki bir can esirger.
