Londra Borsası'ndan Anadolu'daki çiftçi çökertilebilir
İbrahim KAHVECİ 03 Haziran 2008
Gazete sayfaları arasında farklılık, farklı bakış açılarını yansıtmak açısından önemli bir ayrıntıdır. Bir sayfada iktisat kuralına göre şekillenen bir haber diğer sayfada piyasa kuralına göre daha farklı şekillenebiliyor. Aslında sorun, son yıllarda hâkimiyeti ele geçiren piyasa işleyişinden kaynaklanıyor.
Son günlerde iki önemli konu dikkatlerden kaçmıyor. Birinci konu tarım fiyatlarında yaşanan sert yükselişler sonucu sektörün yeniden birinci gündem maddesi haline gelmiş olmasıdır. Eskiden tarım sektörü sadece çiftçileri ilgilendiren konu olarak görülüyordu. Şimdilerde ise tarım kesimi Dünya düzeninin yeniden şekillenmesinin baş aktörü noktasına taşınmıştır.
Eğer güncel konuları yakından izliyorsak tarım sektörünü ve üretim-tüketim denkliğini sadece Türkiye olarak değil, bölgesel ve küresel bir konumda ele almak gerekir. Örneğin organik tarımı yeni bir anlayışın yükselen değeri olarak görebiliriz. Bu yaklaşımda çiftçileri yeni üretim alanına yönlendirmenin yanısıra tüketicilere de bu gelişimin imkânlarını sunmak gerekmektedir.
İkinci önemli gelişme ise dünya emtia fiyatlarında yaşanan fiyat hareketlerinin hem yeni rekorlar hem de volatilite (oynaklık) açısından büyük önem arzetmesidir. Örneğin Londra Borsası'ndaki petrol fiyatları Anadolu'da köylünün üretim maliyetlerini derinden etkileyebiliyor. Küresel değişimler dünün daha önemli olan konularını bir anda geri plana atarak bugün başka değerleri önemli noktalara taşıyabiliyor. Bütün mesele hızlı değişimi yakalayabilecek yenilikçi beyinlerin varlığını kavrayabilmektir.
İktisat kurallarının fiyatının düşmesi gerektiğini öngördüğü ürünlerde bir de bakıyorsunuz fiyatlar hızla yükseliyor. Bu ters ilişkilere eskiden gelip-geçici arızi gelişmeler olarak bakılırdı. Bugün bu gelişmelerin arızi değil kalıcı bir hal aldığını görebiliyoruz. Mesele bir stratejik sektörü çökertmek veya öne çıkartmak istediğinizde borsada oyunu devreye sokabilirsiniz. Finansal hareketlerin gerekçesini merak etmeyin; piyasanın normal yazıları bir sürü gerekçe bulacaktır.
Tarım ve emtia fiyatlarında yaşanan değişimler, bugün ülkemizin de en büyük sorunu haline gelmiştir. Bir haber fındıkta elde kalan ürün fazlalığını söylüyorsa, diğer haberde de buğday ithalatı var ise, aslında bu iki haber büyük bir soruna işaret ediyor.
Asıl mesele, çiftçimizin borsa oyunları ile mücadelede gerekli haber desteğini vermekten geçiyor.
