« Ana Sayfa »      « İlkelerimiz »

BAŞBUĞ TÜRKEŞ

ELMALILI HAMDİ YAZIR MEÂLİ

İrfan YÜCEL

Alparslan TÜRKEŞ

Alparslan TÜRKEŞ

Seyid Ahmed ARVASÎ

Ayhan TUĞCUGİL

M. Metin KAPLAN

Namık Kemal ZEYBEK

Prof. Dr. İBRAHİM TELLİOĞLU

02 Ağu

2022

Cemâleddin Konevî

M.Kamil Yaşaroğlu 01 Ocak 1970

Çağdaşı tarihçilerden İbn Habîb el-Halebî 692 (1293) yılında doğduğunu zikrederken İbn Râfi‘ doğumu için 694 (1295) tarihinin kaydedildiğini belirtir. Babasının lakabından dolayı İbnü’s-Sirâc olarak da tanınmıştır. Babasından ve devrin diğer âlimlerinden ders aldı. Fıkhın yanı sıra usul, hadis ve kelâmda da bilgi sahibi olup zamanında Hanefî ulemâsının önde gelenlerindendi. 759 (1358) ve 766 (1365) yıllarında Dımaşk’ta Hanefî kādılkudâtlığı, Emeviyye Camii, Reyhâniyye ve Hâtuniyye medreselerinde müderrislik görevinde bulundu. İbn Habîb ve İbn Râfi‘in bildirdiğine göre Dımaşk’ta 770 yılı Zilhicce ayının son gününde (4 Ağustos 1369) vefat etti ve şehrin doğu kesiminde bulunan Sûfiyye Kabristanı’na defnedildi. Yine çağdaşlarından Kureşî’nin ölüm tarihi olarak ay belirtmeden 771 yılını zikretmesi bir günlük farkı ifade etmekte, Leknevî’nin verdiği 777 (1375) ve Ali el-Kārî’den naklettiği 781 (1379) tarihlerinin yanlış olduğu anlaşılmaktadır.

Eserleri. 1. el-Ġunye fi’l-fetâvâ. Kādîhan ve Zahîrüddin el-Buhârî gibi âlimlerin fetvalarına yer verilen eserde sıkça ortaya çıkan meseleler derlenmiştir (Süleymaniye Ktp., Lâleli, nr. 1255 [II. cilt, müellif hattı]; Damad İbrâhim Paşa, nr. 699; Beyazıt Devlet Ktp., Veliyyüddin Efendi, nr. 1464, 1465; Millet Ktp., Feyzullah Efendi, nr. 1036, 1037). 2. el-Münteḫab min vaḳfeyi’l-Hilâl ve’l-Ḫaṣṣâf. Hilâlürre’y diye bilinen Hilâl b. Yahyâ ve Hassâf’ın Aḥkâmü’l-vaḳf adlı eserlerinin cem‘ ve ihtisar edilmiş şeklidir (Süleymaniye Ktp., Şehid Ali Paşa, nr. 2762 [müellif hattı], Bağdatlı Vehbi Efendi, nr. 2003; Beyazıt Devlet Ktp., Veliyyüddin Efendi, nr. 1344). 3. el-İʿcâz fi’l-iʿtirâż ʿale’l-edilleti’ş-şerʿiyye. Bir girişle beş bölümden meydana gelen eserde kitap, sünnet, icmâ, kıyas ve aklî delillerle istidlâl şekli ve bunlara karşı nasıl itiraz edileceği konusu ele alınmıştır (Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 3613; Şehid Ali Paşa, nr. 2762 [müellif hattı]; bu eserle üstteki eserin müellif hattı nüshaları mürekkebin bozulmasından dolayı okunamaz durumdadır). 4. el-Buġye (Buġyetü’l-ḳunye). Zâhidî’nin fıkha dair Ḳunyetü’l-münye adlı eserinin muhtasarıdır (Beyazıt Devlet Ktp., Veliyyüddin Efendi, nr. 1415; Millet Ktp., Feyzullah Efendi, nr. 1037). 5. Ḫulâṣatü’n-Nihâye fî fevâʾidi’l-Hidâye. Hüsâmeddin es-Siğnâkī’nin el-Hidâye üzerine yazdığı en-Nihâye adlı şerhin muhtasarıdır (Süleymaniye Ktp., Fâtih, nr. 1622). 6. el-Ḳalâʾid fî şerḥi’l-ʿAḳāʾid (Süleymaniye Ktp., Şehid Ali Paşa, nr. 1697; Lâleli, nr. 2321; Esad Efendi, nr. 1236). Tahâvî’nin ʿAḳāʾid’inin şerhidir. 7. el-Muʿtemed fî eḥâdîs̱i’l-Müsned. Ebû Hanîfe’nin Abdullah b. Muhammed el-Hârisî tarafından derlenen el-Müsned’inin muhtasarıdır (Köprülü Ktp., Fâzıl Ahmed Paşa, nr. 419). Bu eserini de el-Müstened adıyla şerhetmiştir (Keşfü’ẓ-ẓunûn, II, 1732). 8. Muḳaddime (Risâle) fî refʿi’l-yedeyn fi’ṣ-ṣalât (Köprülü Ktp., Fâzıl Ahmed Paşa, nr. 1606; Süleymaniye Ktp., Yenicami, nr. 1186; Beyazıt Devlet Ktp., Veliyyüddin Efendi, nr. 1344). Rükû tekbiri sırasında el kaldırmanın namazı bozacağı ve bu sebeple Şâfiî bir imama Hanefîler’in uyamayacağını ileri süren çağdaşı Hanefî âlimi İtkānî’ye reddiyedir (Dâvûdî, II, 311). İtkānî’yi bu görüşünden dolayı tenkit eden Leknevî, Konevî’nin risâlesinden övgüyle söz eder (el-Fevâʾidü’l-behiyye, s. 50, 207). 9. Münteḫab mine’l-Fetâva’l-kübrâ (Diyanet İşleri Başkanlığı Ktp., nr. 554). Sadrüşşehîd’in eserinin bazı ilâvelerle yapılan muhtasarıdır.

Bunlardan başka Konevî’nin kaynaklarda adı geçen eserlerinden bazıları da şunlardır: Müşriḳu’l-envâr fî müşkili’l-âs̱âr, et-Tefrîd fî Şerḥi’t-Tecrîd li’l-Ḳudûrî, Tehẕîbü Aḥkâmi’l-Ḳurʾân, el-Münhî (el-Müntehî) fî Şerḥi’l-Muġnî li’l-Ḫabbâzî, ez-Zübde fî şerḥi’l-ʿUmde (Ebü’l-Berekât en-Nesefî’nin ʿUmdetü’l-ʿaḳāʾid’inin şerhi).

Halim Kaya

11 Ağu 2022

Kitabın sunuş kısmında Kronik Kitap editoryası “Bilhassa bugün İslam’ı siyasal söyleminden ayrı, hatta siyasal söylemi olmaksızın düşünebilmek olanaksızdır.

Efendi BARUTCU

09 Ağu 2022

M. Metin KAPLAN

02 Ağu 2022

Muharrem GÜNAY (SIDDIKOĞLU)

02 Ağu 2022

Hüdai KUŞ

06 May 2022

Yusuf Yılmaz ARAÇ

02 May 2022

Nurullah KAPLAN

02 Mar 2022

Ziyaret -> Toplam : 82,55 M - Bugn : 16874

ulkucudunya@ulkucudunya.com