Giriş Sayfası Yap | Sık Kullanılanlara Ekle Bize Yazın | İlkelerimiz 

ÜLKÜCÜ DÜNYA GÖRÜŞÜ

Ülkücülük; Müslüman ve Dokuz Işıkçı Milliyetçiliktir...

 « Ana Sayfa »   « Tüm Yazılar »   « Yazarlar »   « Kitaplar »   « Foto Galeri »   « Video Galeri »   « Bağlantılar » 

"...Şehitlere ölüler demeyin. Bilakis Onlar diridirler..." Bakara-154

16 Eylül 2014
Salı

 KİTAPLAR
KUR'AN-KERİM MEALİ
ELMALILI HAMDİ YAZIR MEÂLİ
PEYGAMBERİMİZİN HAYATI
İrfan YÜCEL
9 IŞIK
Alparslan TÜRKEŞ
9 IŞIK VE TÜRKİYE
Alparslan TÜRKEŞ
TÜRK İSLAM ÜLKÜSÜ
Seyid Ahmed ARVASÎ
TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ FİKİR SİSTEMİ (TÜM KİTAP)
Ayhan TUĞCUGİL
ÜLKÜCÜ DÜNYA GÖRÜŞÜ
M. Metin KAPLAN
ÜLKÜ YOLU
Namık Kemal ZEYBEK

ÖNCEKİ HABER

Türkiye, ABD'nin IŞİD Planı'na Neden Karşı

Sedat Laçiner, 15 Eyl 2014

SONRAKİ HABER

Muhalif Bir Yalnız Adam Yahya Kemal Beyatlı

Fatih BAĞCIOĞLU, 31 Eki 2011

31 Eki

2011

YAHYA KEMAL BEYATLI

(1884-1958) Türk şairi ve nesir yazarı.

2 Aralık 1884'te o zaman Osmanlı top¬rakları içinde bulunan Üsküp'te doğdu. Bir müddet burada belediye reisliği de yapan adliye memuru Nişti İbrahim Na¬ci Bey ile Leskofçalı İsmail Paşazade Di-lâver Bey'in kızı Nakıye Hanım'ın oğlu olup asıl adı Ahmed Âgâh'tır. Aile şece¬resi hem anne hem de baba tarafından II!. Mustafa devri Rumeli sancak beyle¬rinden Şehsüvar Paşa'ya dayanır. Şairin daha sonra alacağı Beyatlı soyadı da şeh¬süvar lakabının Türkçe'sidir ve onun hâ¬tırasını taşır.

Yahya Kemal ilk tahsiline Üsküp'teki Yeni Mektep'te başladı (1889], bir müd¬det sonra oldukça modern bir eğitim veren Mekteb-i Edeb'e girdi (1892)- Üs-küp İdâdîsi'nde başladığı orta öğrenimi¬ne (1895) ailece Selânik'e taşındıklarından Selanik İdâdîsi'nde devam etti (1897), O yıl annesinin ölümü ve babasının yeni¬den evlenmesi üzerine Üsküp'e döndü¬ler. Ailedeki huzursuzluk yüzünden Yah¬ya Kemal yatılı olarak Selanik İdâdîsi'ne gitmek zorunda kaldı, fakat hastalandı-ğından yeniden Üsküp'e döndü (1900). Üvey annesiyle babası arasındaki ge¬çimsizlik had safhaya varmış olduğun¬dan idâdîyi tamamlamak üzere Yahya Kemal'i İstanbul'a gönderdiler (Nisan 1902). Yıl ortası olduğu için arzu ettiği Galata Sarayı Sultânîsi'ne giremedi, Ro-bert Kolej'e kayıt için de bir sonraki yılı beklemek gerekiyordu. Bu sebeple bir müddet boşta kalması devrin siyasî akımlarına kapılmasına kâfi geldi. Bir fırsatını bularak, neslinin birçok gen¬ci gibi Paris'e kaçtı[263]. Bir müddet tahsilden uzak, Jön Türkler ara¬sında yaşadı. Sonra Fransızca'sını iler¬letmek için Meaux Koleji'nde okudu. Bir¬kaç yıl, hemen pek çok Türk'ün okudu¬ğu Eçole Libre des Sciences Politiques'e devam etti. Siyasî ve edebî çevrelere gir¬di, devrin bir kısım yazar ve politikacı¬larını tanıdı, hareketli bir hayat yaşadi. İki ay kadar da Londra'da bulundu (1906). Fırsat buldukça Fransa'nın ve di¬ğer Avrupa ülkelerinin birçok şehrini gezdi. Herhangi bir diploma sahibi ol¬madan, fakat zengin bir sanat ve tarih kültürüyle İstanbul'a döndü (1912). Dâ-rüşşafaka Mektebi'nde (1913], Medrese-tü'1-Vâizîn'de (1914), Heybeliada Bahriye Mektebi'nde (1916), Darülfünun Edebiyat Şubesi'nde (1916-1919) tarih, medeniyet tarihi, Garp edebiyatı ve Türk edebiyatı dersleri verdi. Tedavi için bir süre Sof¬ya'da bulundu (1921). Lozan barış müza¬kerelerine müşavir delege olarak katıldı (1922). Yurda dönüşünde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne II. dönem Urfa mebusu olarak girdi (1923-1927). Bu arada Tür¬kiye Suriye sınır tesbit komisyonunda önemli çalışmalar yaptı (1925]. Varşova (1926), Madrid (1929) ve Lizbon'da (1931) orta elçi sıfatıyla çalıştı. 1933'te memle¬kete döndü, Yozgat mebusu olarak yeni¬den Büyük Millet Meclisi'ne girdi (1933), Tekirdağ (1935) ve İstanbul (1942) me¬busluğu da yaptı. Yeni kurulmuş olan Pakistan Devleti nezdinde ilk büyükelçi¬miz oldu (1947). 1949'da emekliye ay¬rılarak yurda döndü. Sık sık sağlığı bo¬zulan Yahya Kemal bu tarihten sonra tedavi için birkaç defa Paris'e gitti, fa¬kat tam iyileşemedi. Son aylarında yat¬tığı Cerrahpaşa Hastahanesi'nde 1 Ka¬sım 1958'de öldü. Mezarı Rumelihisarı Kabristanı'ndadır.

Yahya Kemal, yetişmesinde Üsküp'-ün, oradaki Yeni Mekteb'in ve Mekteb-i Edeb'in, bilhassa annesinin rolü olduğu¬nu hâtıralarında belirtir. Edebiyata ve özellikle şiire karşı ilgisinin de Üsküp İdâdîsi'nde başladığını söyler. Bu yıllarda Recâizâde Ekrem'i, Abdülhak Hâmid'i, Muallim Naci'yi ve Ziya Paşa'yı okuduğu gibi eski divanları da elinden düşürme¬diğini, hatta Esrar mahlasıyla şiirler yaz¬dığını anlatır. "Hâtıra" adlı ilk şiiri de yi¬ne bu yıllarda İstanbul'da çıkan Terakki gazetesinde yayımlanmıştır. İdâdî tahsili için geldiği İstanbul'dan Paris'e gi¬dinceye kadar boş geçirdiği bir buçuk yıl içinde Servet-i Fünûn'un genç şairlerini ve Cenab Şahabeddin'i tanımıştır. İrtikö (1902) ve Malûmat dergilerinde (1903) Agâh Kemal imzasıyla şiirleri çıkmış, bu arada çeşitli edebiyat ve mûsiki meclis¬lerine de devam etmiştir.

Yahya Kemal'in gerek sanat ve ede¬biyat gerekse tarih görüşlerinin teşek¬külünde Paris'te geçirdiği dokuz yılın bü¬yük rolü olmuştur. Bir taraftan o yıllar¬da şöhretleri devam eden Fransız roman-tiklerini okuyor, bir taraftan da realist romancıların eserlerini takip ediyor, sem¬bolist ve parnasyen şairleri tanıyordu. Şi¬irine bir kültür temeli bulmak için Fran-sızlar'ın yaptıklarını araştırıyor, onların millî tarih görüşlerinin edebiyatlarına nasıl kaynak teşkil ettiğine dikkat edi¬yordu. Devrin meşhur tarihçileri Albert Sorel ile Camille Julien'in yazılarını ve derslerini takip ediyor, evlerindeki soh-betlere katılıyordu. Çeşitli İstikametler¬de genişleyen kültürü ona edebiyatta da tarih anlayışında da yeni ufuklar aç¬tı. O güne kadar beğenip taklit ettiği Servet-i Fünûn şiirinden giderek uzak¬laştı. Esasen bir süreden beri yenileş¬me ve sadeleşme yolunda olan Türkçe ile bir şiir dili kurmak istiyordu. Bu dil milletimizin duygularını ifadeye ulaşa¬cak halis bir dil olacaktı. Fransızlar kla¬sik metinlerden hareket edip yeni Fran¬sız şiirine ulaşmışlardı. Öyleyse biz de divan şiirini günümüzde ihya etmenin, ondan pürüzsüz, saf mısralar elde etme¬nin yollarını aramalıydık.

Bunların yanında tarih anlayışı için de bir çıkış yolu aradı. Asırlardır hüküm sü¬ren Osmanlı fikri karşısında şimdi Turan düşüncesi uyanıyordu. Türk millî tarihi¬nin temeli ne olacaktı? Tarihçi Camille Julien'in bir sözü ona yeni bir ufuk açtı: "Fransa toprağı bin yılda Fransız mille¬tini yarattı". Bu cümle Yahya Kemal'in tarih felsefesinin formülü oldu ve bunu Türk tarifline uyguladı. Böylece Ziya Gö-kalp'in daha çok ırkî değerlere dayanan görüşü yerine millî tarih kavramını nihaî vatan edinilen topraklar üzerinde baş¬latmış oldu. Bugünkü Türk milleti ile Anadolu toprağı arasında bir medeniye¬tin yoğrulmuş olduğuna inanıyor, Türk-ler'in Anadolu'ya geldikten sonra orta¬ya koydukları yeni medeniyeti ve bu me¬deniyeti meydana getiren unsurları ta¬nımak gerektiğini kabul ediyordu.

Bu duygularla Türkiye'ye dönen Yah¬ya Kemal, şiirde Türk klasik devrinin se¬siyle örnekler vermeye başladı. Eski Şii¬rin Rüzgânyie kitabındaki şiirlerinin bü¬yük bir kısmı bu yılların arayışıdır. Bir taraftan da Peyâm-ı Edebî (1919), İleri (1919-1921), Tevhîd-i Efkâr (1920-1921), Payitaht (1921) Yarın (1921-1922), ga¬zetelerinde tarih ve edebiyata dair gö¬rüşlerini makaleler halinde yayımlıyor¬du. Bundan bir müddet sonra Anadolu'¬da başlayan Millî Mücadele hareketleri¬ni de aynı gazetelerde ve Dergâh (1921) mecmuasında çıkan yazılarıyla destek¬ledi. Sonraki yıllarda önceki makaleleri Edebiyata Dâir, ikinciler ise Eğil Dağ¬lar kitapları içinde yer almıştır.

Büyük Millet Meclisi üyeliği ile elçilik yıllarını daha çok çevresindekilerle tarih ve edebiyat üzerine sohbetler, konfe¬ranslar ve bazı şiirlerini neşretmekle ge¬çirmiştir. Yahya Kemal'in şiir ve nesir¬lerini son yıllarına kadar kitap halinde neşretmek gibi bir düşüncesinin olma¬dığı anlaşılmakta ve bütün yakınlarının hâtıraları bu bilgiyi doğrulamaktadır. Ölü¬münden sonra talebesi ve yakın dostu Nihad Sami Banarli'nın himmetiyle kurulan Yahya Kemal Enstitüsü bütün şiir¬lerini, nesir yazılarını, hâtıralarını ve mek¬tuplarını on üç kitap halinde yayımla¬mıştır. Bu on üç kitabın onu Banarlfnın sağlığında, geri kalan üç tanesi de ölü¬münden sonra çıkmıştır. Banarlı'nın ifa¬desine göre, Yahya Kemal'in şiir kitap¬ları ölmeden Önce kendi tavsiyeleri ve tertip şekli hakkındaki arzuları dikkate alınarak ve kendisinin koyduğu isimler altında yayımlanmıştır. Buna göre eski ve klasik divan tarzında olanlar Eski Şi¬irin Rüzgânyle, Hayyâm'dan tercüme¬leri de dahil olmak üzere bütün rubai¬leri Rubailer, yeni tarz şiirleri de Kendi Gök Kubbemiz adı altında toplanmış bulunmaktadır.

Yahya Kemal'in şiir görüşü dil mükem-meliyetiyle mûsikiye dayanır. Ona göre şiir alelade cümlelerden değil nağmeden meydana gelir. Bu yüzden gözle veya zihnî bir okumadan çok sesle okunma¬ya muhtaçtır. Mısra bir nağme olmalı¬dır, bunun için de kelimelerin kulakla seçilmesi ve mısradaki yerlerinin bulun¬ması gerekir. Bu düşünce, şairi kelime seçiminde ve mısra kompozisyonunda birçoklarında aşırı telakki edilmiş bir ti¬tizliğe sürüklemiştir. Gerek bu titizliği gerekse şiirlerini sağlığında kitap hali¬ne getirmekten kaçınması, hatta çok defa bizzat dergilerde bile neşrine talip olmaması, onların gözle okunması değil dinlenmesi ve söylenmesi isteğinden doğmuş olmalıdır. Türk şiirinin neo-kla-sizminin hemen yegâne örnekleri ola¬rak kabul edilen eski tarz şiirlerinde ise Yahya Kemal, divan şiirinin mazmunla¬rından ve belagatından ziyade eskinin yaşama zevki ile rindlik felsefesini dile getirmek istemiştir.

Gerek şiirlerinin gerekse nesirlerinin muhtevasında temel fikir, Türk milletini vücuda getiren kıymetlerin, bin yıllık bir zaman içinde (çünkü millî tarihimizin baş¬langıcı olarak 1071'i yani Malazgirt Zaferi'-ni kabul ediyordu) vatan toprağında kan, ter ve gözyaşı ile yoğrulmasından doğu¬şudur. Bu kıymetler sanatımız (mimari, tezhip, hat, mûsiki, şiir), tevekkül anlayışı, merhameti ve âlicenaplığıyla hayat fel¬sefemiz, cihangirlikle beraber fethedi¬len yerlerde bir ümran tesis etme ideali¬mizdir. Bu bakımdan kadın ve aşk te¬masının ağırlığını hissettirdiği şiirlerin¬de bile bu tema çok defa estetikle, millî sanatımızla ve diğer millî değerlerimiz¬le iç içe görünür. "Fenerbahçe", "Mihri-yâr", "Bir Tepeden", "İstanbul'un O Yerleri" adlı şiirleri tamamen bu duyguların tezahürüdür.

Yahya Kemal'in siyasî fikirlerinin ge¬lişmesi ve dinî hayat ve inanç karşısın¬daki davranışı Türk aydınının son asır¬da geçirdiği ruh ve fikir macerasının bir parçasını aksettirir. Ondaki İslâmî duy-guların kaynağı, çok ileri yaşlarda bile bir daüssıla gibi kendisini saran Üsküp hâtıraları içindedir. Bu hâtıralarda bil¬hassa çocuk yaşlarında babasının izleri hemen yok gibidir. Buna karşılık "üm-mî" fakat görgülü bir kadın olan annesi Nakıye Hanım, gelenekten gelen bilgi¬lerle ve bir kadın hassasiyetiyle onda ilk dinî duygulan uyandırır. Henüz mektebe başlamamış olan çocuğuna, "Oğlum, dün¬yada iki insanı sev... Peygamber Efen¬dimizi, bir de Sultan Murad Efendimizi sev!" diyen bu rikkatli anne, böylece bu iki büyük isim etrafında ilk dinî ve millî terbiyeyi veriyordu (Sultan Murad'dan maksadının hem Murâd-ı Hüdâvendigâr, hem II. Murad olduğunu Yahya Kemal ilâ¬ve eder). Şair Leskofçalı Galib Bey'in ye¬ğeni olan Nakıye Hanım oğluna bildiği ilâhileri öğretir, onu müslüman Osmanlı geleneğiyle büyütmek ister. Böylece ço¬cuk Ahmed Agâh, Üsküp'ün camileri, türbeleri, evliya kabirleri arasında, dinî hayatla millî ve mahallî örf ve geleneğin birbirine karıştığı "uhrevî bir âlemde", Yûnus ilâhilerinin, Muhammedi'ye'lerin okunduğu bir evde "sofuluğa mütema¬yil olmayan" bir müslüman dünyasının lezzetini alır. Hatta bir ara. biraz da ço-cukça bir aşk duygusu ve şiir hevesinin birbirine karıştığı bir atmosferde, Üs-küp'teki Rufâî Tekkesi'ne devam eder. Şairin bu yıllarına ait duygularını en gü¬zel biçimde "Kaybolan Şehir" adlı şiiri dile getirmektedir.

Yahya Kemal'in hâtıralarından, gerek Selanik'te gerekse İstanbul'da siyasî me¬selelere ilgisi arttıkça dinî hatta millî duygularının zayıfladığı sezilir. Selanik'¬te, üzerinde kısmen vatan sevgisi, fakat daha çok komitacılık ve isyan duyguları uyandıran Mizancı Murad, Nâmık Kemal gibi şahsiyetlere ve eserlerine hayranlık duyar; yurda girişi yasaklanmış kitap, risale ve dergileri merakla okur. İstan¬bul'a gelince Batı medeniyeti, özellikle Fransa hakkında işittikleri onu süratle kendi milletinden ve memleketinden so¬ğutur. Memleketi zindan, Avrupa'yı nur¬lu bir cihan gibi görür, Doğulu'nun ahlâ¬kından nefret eder. "Paris hayalimin üze¬rinde bir yıldız gibi parlıyordu" diyen genç adam daha İstanbul'da iken dine karşı şiddetli bir tepki duyduğunu, bu¬nun Paris'te daha da arttığını, hatta orada kilise aleyhindeki sosyalist Fran¬sız gençleriyle birtakım sokak mitingle¬rine katıldığını yine hâtıralarında yazar. Paris'te öğrenciliğinin de pek iyi olma¬dığı ilk yıllarda Jön Türkler'e ve İttihat-çılar'a karışır, onların kahve ve lokaller-deki toplantılarına devam eder. Birbi-rinden çok farklı sebeplerle vatandan uzakta yaşayan bir yığın Osmanlı ara¬sında, Hoca Kadri Efendi gibi dindar fa¬kat Yahya Kemal'in dostluk etmekten pek de zevk alamayacağı tiplerin karşı¬sında, zıt bir aşırılığın temsilcisi Abdul¬lah Cevdet gibi ateistler, Doktor Nâzım gibi daha dengeli şahsiyetler de vardı. Yahya Kemal'in bunlardan kopuşu Pa¬ris'teki hayatının üçüncü yılından itiba¬ren başlar. Bu, hayat hikâyesinde söz konusu olan, Fransız millî tarih felsefe¬sine ilgi duyması hadisesidir. Bu arayış¬ları onda kaybettiği dinî duygularının ye¬rini millî tarihimiz ve değerlerimizle dol¬durma gayretini doğurur.

II. Meşrutiyefin ilânından birkaç yıl sonra geldiği İstanbul'da, her biri mem¬leketin içinde bulunduğu sıkıntılı durum¬dan kurtulmak için birer hasta reçetesi gibi sunulan ideolojilerle karşılaştı. Yine bir kısım Fransız fikir ve sanat adamla¬rının etkisiyle tasavvur ettiği vatan top¬rağı nazariyesi onu bir müddet Yakup Kadri ile beraber bir "Nev-Yunânîlik" fan¬tezisine şevketti. Nasıl vaktiyle İran kül¬tür ve medeniyeti çerçevesinde idiysek şimdi de Akdeniz havzası içinde bir Gre-ko-Romen medeniyeti ortak kültürümü¬zün kaynağını teşkil edebilirdi. "Berga¬ma Heykeltıraşları" ve "Sicilya Kızları" adlı şiirleriyle "Bir Kitâb-ı Esâtîr", "Tiyat¬ro" ve "Çamlar Altında Musahabe" seri¬sinden bazı makaleleri bu yılların mah¬sulüdür. Yahya Kemal'de kısa süren bu bocalama, Balkan ve I. Dünya savaşları¬nın acı gerçeğiyle sona erer. "Yol Düşün¬cesi" şiiri de Akdeniz medeniyeti hülya¬sından vatan gerçeğine dönüşün ifade¬sidir. Bu devrede tarih ve medeniyet ta¬rihi hocalığı vesilesiyle Selçuk ve Osman¬lı tarihlerine eğilen şair, birçok millî de¬ğer gibi dinî duyguyu da yeniden kaza¬nır. 1921-1922 yıllarında yazdığı "Topka-pı Sarayında", "Ezan ve Kur'an". "Ezan-sız Semtler", "Bir Rüyada Gördüğümüz Eyüb" yazıları, milletimizin Müslümanlı¬ğa bağlılığını tarih, örf; mimari, mûsiki ve benzeri bin yıllık bir kültür birikimi¬nin perspektifinden gösterir. Şiirleri ara¬sında da, en çok emek ve önem verdiği "Süleymaniye'de Bayram Sabahı" başta olmak üzere. "Itrî", "Ziyaret", "Atik Vali-de'den İnen Sokakta", "Koca Mustâpa-şa", "Ufuklar", "O Taraf", "Selimnâme" ve "Ezân-ı Muhammedî" Yahya Kemal'in dinî duygularını derin ve samimi bir şe¬kilde aksettirir.

Eserleri:

Sağlığında şiir ve yazıları der¬gi ve gazetelerde dağınık halde kalmış olan Yahya Kemal'in eserlerinin kitap haline gelişi, ölümünden sonra İstanbul'¬da kurulan Yahya Kemal Enstitüsü tara-fından gerçekleştirilmiştir. "Yahya Kemal Külliyatı" adını taşıyan seri on üç kitabı ihtiva etmektedir:

1- Kendi Gök Kubbe¬miz (1961). Yahya Kemal'in sade Türk¬çe'yle söylediği, hem yapı hem şekil bakı¬mından yeni tarz şiirlerini bir araya geti¬ren eseridir. Kitaptaki şiirler "Kendi Gök Kubbemiz", "Yol Düşüncesi" ve "Vuslat" başlıkları altında üç grupta toplanmış¬tır. Birinci gruptaki şiirlerde daha çok Türk milletinin tarih içinde iman gücüy¬le Anadolu ve Rumeli topraklarında yap¬tığı fetihler ve ortaya koyduğu güzellik¬ler üzerinde durulur. İkinci grupta rind-lik, ölüm ve sonsuzluk gibi temaların iş¬lendiği şiirler, üçüncü grupta ise daha çok aşk şiirleri yer alır. Yahya Kemal ay¬nı zamanda bir tefekkür şairi olduğu için bu bölümlerin herhangi birinde yer alan birçok şiir diğer bölümlere de gire¬bilecek özellikler taşımaktadır. Onun aşk temasını işleyen şiirlerinde aynı zaman-da yoğun bir şekilde vatan ve düşünce unsurları, fikrî muhtevalı şiirlerinde aşk unsurları, vatan şiirlerinde ise diğer bü¬tün unsurları bir arada görmek müm¬kündür.

2- Eski Şiirin Rüzgârıyle* (1962). Divan şiirini XX, yüzyılda da yaşatma dü¬şüncesiyle hem şekil hem yapı hem de muhteva bakımından tamamen klasik tarzda yazılan şiirlerin toplandığı kitap¬tır. Bu şiirler "Selimnâme", "Gazeller", "Şarkılar", "İthaf" ve "Kıt'alar-Beyitler" başlıkları altında beş bölümden meyda¬na gelir. Tarihin eski ve ihtişamlı devir¬lerine ait olayları kendi çağlarının diliyle söylemek Yahya Kemal'in Önem verdiği bir husus olduğundan bu kitaptaki şiir¬lerin tamamı eski devrin diliyle yazılmış¬tır.

3 ve 4. Rubailer ve Hayyam Rubai¬lerini Türkçe Söyleyiş (iki kitap bir ara¬da 1963). Klasik edebiyatta rubâî, genel¬likle büyük manzumelerde ifade edile¬bilecek birtakım duygu ve düşünceleri dört mısraya sığdırabilme başarısının ifadesi olmuştur. Yahya Kemal de bu ki¬tapta toplanan rubaileriyle klasik şiirde ayrı bir yeri olan rubâîye Türkçe'de yeni

bir hayat kazandırmaya çalışmıştır. İkin¬ci kitapta ise Hayyâm rubailerinin Hü¬seyin Dâniş tarafından 1927'de yayım¬lanan ikinci baskısı esas alınmıştır. N. S. Banarlı'nın ifadesiyle bu kitaptaki ru¬bailer, "Yahya Kemal'in kitap okurken veya kendi şiirlerini söylerken yorulan ruhunu dinlendiren birer çalışmadır".

5- Azız İstanbul (1964). Yahya Kemal'in, Os¬manlı-Türk kültür ve medeniyetinin en güzel ve en anlamlı âbidelerinin bulun¬duğu İstanbul hakkında çeşitli tarihler¬de kaleme aldığı yazılardan meydana gelmektedir.

6- Eğil Dağlar (1966). İs¬tiklâl Savaşı yıllarında Anadolu'daki Millî Mücadele'yi İstanbul'dan kalemiyle des¬tekleyen Yahya Kemal'in, o günün İleri (1921), Dergâh (1921), Tevhid-i Efkâr (1922) ve Hâkimiyet-i Milliye (1924) gi¬bi gazete ve dergilerinde doğrudan doğ¬ruya Millî Mücedele ile ilgili olarak ya¬yımlanan yazılarını bir araya getirmek¬tedir. Kitapta işlenen ana fikirlerden bi¬ri, İstiklâl Savaşı ile başlayan yeniden millet olmanın temeline hangi değerle¬rin konulacağı görüşüdür. Yahya Kemal'e göre millî birliğin artık saltanat çevre¬sinde sağlanması mümkün değildir. An¬cak yazar yeni Türk devletinin teşek¬külünü, Osman Gazi'nin kurduğu Türk devletindeki ruhla izah eder. Bu devlet eskisinden farklı biçim ve usullerle, fa¬kat eskisi ile yine aynı temeller üzerin¬de yükselecektir. Kitapta ayrıca, Türki¬ye'nin Anadolu ve Trakya'da kurulması ile dünya barışına sağlayacağı faydaiar üzerinde de durularak Yunanistan'ın ya¬yılma politikasından doğan fikirlere kar¬şılık verilmektedir.

7- Siyâsî Hikâyeler (1968). Yahya Kemal'in Üeriki yıllarda yayımlamayı düşündüğü siyasî muhteva¬lı hikâyelerden oluşur. Kitapta yer alan "Şem'i Molla", "Bir Gözdenin Gafleti", "Atıf Efendi'nin Üslûbu" ve "Râif Efen-di'nin Katli" başlıklı hikâyelerin hemen hepsinde Osmanlı tarihinden alınmış ve saray çevresinde geçen olaylar anlatılmış¬tır.

8- Siyâsî ve Edebî Portreler (1968). Bu kitapta ise Tanzimat sonrasının si¬yasî ve edebî hayatında önemli rolleri olan yirmi Türk edebiyatçı, devlet ada¬mı ve politikacısı hakkında Yahya Ke¬mal'in düşünce ve gözlemleri yer almak¬tadır. Yazarın, muhtemelen herhangi bir polemiğe girmemek düşüncesiyle, ölü¬münden sonra yayımlanmak üzere yaz¬dığı bu yazılar devrin çeşitli olaylarına da ışık tutacak niteliktedir.

9- Edebiya¬ta Dâir (1971). Yahya Kemal'in büyük bir kısmı devrin gazete ve dergilerinde ya-yımlanan eski Türk edebiyatı, şiir, Türkçe, vezin ve kafiye, tenkit, tiyatro ve mem¬leket edebiyatı gibi konularda kaleme aldığı yazılar bu kitapta yer almaktadır.

10- Çocukluğum, Gençliğim, Siyâsî ve Edebî Hâtıralarım (1973]. Burada da Yahya Kemal'in doğup büyüdüğü, yetiş¬tiği ve şahsiyetinin teşekkül ettiği çevre ile bu çevrede geçen önemli olaylar, şai¬rin bunlara bakış tarzı ve bunları değer¬lendirmeleri bulunmaktadır. Eser "Ço-cukluğum-Gençliğim". "Edebî Hâtıralar", "Siyasî Hâtıralar" ve "Jön Türkler'e Dâ¬ir" başlıkları altında dört bölümden olu¬şur.

11- Târih Musahabeleri (1975). As¬lında kendisi bir tarihçi olmadığı halde bu kitaptaki yazılarında Yahya Kemal bir edebiyatçının Osmanlı tarihine nasıl bak¬ması gerektiğinin en güzel örneğini ver-miştir. Ayrıca bu yazılarda ondaki tarih ruhunun nasıl geliştiğini de açıkça gör¬mek mümkündür.

12- Bitmemiş Şiirler (1976). Bu kitapta şairin bitmiş şiirleri kadar güzel denebilecek şiir tasarıları, yarım kalmış şiirleri, kıtaları, rubâîleri. bazı mısraları ve mısralannın birbirinden farklı şekilleri yer almaktadır. Bu yarım kalmış parçalarda şairin bir şiir üzerin¬de nasıl çalıştığı ve bir şiir için olgunla-şıncaya kadar nasıl bir cehd sarfettiği açıkça görülebilmektedir.

13- Mektup¬lar-Makaleler (1977], Yazarın bu isim altında neşredilen kitabında mektup ve makalelerinden başka, hâtıraları, soh¬bet yazıları ile bazı hitabe ve konferans¬ları da yayımlanmıştır. "İspanya Hâtıra¬ları" adını taşıyan bölümde bir kısmını mektup olarak yazdığı bu hâtıralarda İs-panya'nın coğrafî ve sosyal özellikleri ya¬nında tarih ve mitolojisine de yer vermistir. Peyâm ve Peyâm-i Edebî'de ya¬yımlanan makalelerde 1914-1915 yılla¬rının birtakım sosyal meseleleri üzerin-de durulurken Hâkimiyet-i Milliye'de yayımlanan yazılarda ise tamamen si¬yasî ve aktüel konular ele alınmıştır.
Ziyaretçi Sayısı : 6273836 Günlük : 2317 ulkucudunya@ulkucudunya.com